حاج ملا هادي السبزواري

85

شرح مثنوى

رحمت درياست هادى سُبُل : رحمت رحمانى دريايى است بىكران و هادى اعم است از هادى به هدايت تكوينيه و از هادى به هدايت تشريعيه چنان كه در كلام الهى است كه « رَبُّنَا اَلَّذِي أَعْطى كُلَّ شَيْءٍ خَلْقَه ثُمَّ هَدى » 20 : 50 ( 1 ) . ( ( 1809 ) ) رحمت جزوى به كل پيوسته شد * رحمت كل را تو هادى بين به ودّ ن 472 19 - ك 166 19 رحمت كل را تو هادى بين به ودّ : به ضم واو و تشديد دال دوستى و عشق و در بعض نسخ شو و رو قافيه است . ( ( 1810 ) ) تا كه جزوست او نداند راه بحر * هر غديرى را كند ز اشباه بحر ن 472 20 - ك 166 19 غدير : گودال آب . ( ( 1811 ) ) چون نداند راه يم كى ره برد * سوى دريا خلق را چون آورد ن 472 21 - ك 166 20 يم : دريا . ( ( 1819 ) ) من چو بينمشان معيّن پيش خويش * از چه رو رو را كنم همچون تو ريش ن 473 7 - ك 166 24 من چو بينمشان : هر چيز كه صورتى درين عالم دارد بعد از فساد اين ماده صورتش در عالم مثال كلَّى محفوظ است و تجرّد برزخى دارد و مدارك باطنه تجرّد برزخى دارند پس فرزندانى كه تجرّد برزخى براى نفوس ايشان و مدارك باطنهء ايشان باشد حشر استقلالى دارند و هر كدام از فرزندان كه از براى آنها تجرّد برزخى هم در نفوس ايشان نيست چون سقط ، حشر تبعى دارند در وجود مثل پدر و مادر . ( ( 1821 ) ) گريه از هجران بود يا از فراق * با عزيزانم وصالست و عناق ن 473 9 - ك 166 25 گريه از هجران بود يا از فراق : فرق ميان اين دو آنست كه هجران صرم و قطع و ترك است بالمرّه و فراق مطلق فرق و فصل ميانه دو موجود است . ( ( 1822 ) ) خلق اندر خواب مىبينندشان * من به بيدارى همىبينم عيان ن 473 10 - ك 166 26 .

--> ( 1 ) قرآن كريم سورهء طه آيهء 50 .